İmparatorluklara, kültürlere başkentlik yapan İstanbul, aynı zamanda lezzetlerin efendisi bir şehir oldu. İstanbul’un her yeri baş döndüren bir tat merkezi...

Dünyanın başka hiçbir şehrinde görülmemiş bir şekilde iki kıtaya birden yayılan İstanbul’da birbirinden apayrı iki sabah aynı anda doğuyor. Asya’da karanlık bir gündüz, Avrupa’da ise bir gelin gibi argın ve ışıklı bir sabah. Boğaziçi’ni tepeden tırnağa bir imparatorluk moruna boyayan erguvanlar günün ilk ışıklarını yansıtmaya başlarken, asırlık iskelelerden beyaz vapurlar kalkıyor. İki kıtaya yayılmış, üç imparatorluğa başşehir olmuş, yedi tepe üstüne oturmuş büyülü İstanbul, bütün bu gizemli rakamların sadece bir kısmını yavaşça göstermeye başlıyor.
Uzaktan Sultanahmet Meydanı görünüyor. Hemen yanı başında bin yıllık Ayasofya düzlüğü. Geceleri büyüdüğü rivayet edilen asırlık çınarlar ve gündüzleri küçüldüğü söylenen nazenin ıhlamur ağaçları. Rıhtımda aynalı ve renk renk bayraklı dünya gemileri. Sabah ilerledikçe, gerçekten de bir altın gibi parlamaya başlayan Haliç’te görmüş geçirmiş Eyüp evleri. Koyu yeşil bir ağaçlık gölgesi içinde Topkapı Sarayı. İstanbul hayat ve manolya kokuyor.

LEZZET SARRAFLARININ YENİ GÖZDESİ
Kısacık bir yolculukta bile insanı baştan çıkaran İstanbul, şimdi de ‘lezzetin başkenti’ yönüyle ortaya çıkmaya başlıyor. Çünkü dünyanın en büyük imparatorluklarına asırlar boyu ev sahipliği yapan bu kent, olağanüstü bir mutfak zenginliğine sahip. Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Batı Roma’nın dev bir kileri ve baharat deposu olan İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu döneminde ise dünyanın en eski mutfak kültürünün beşiği kabul edilen Mezopotamya’nın tüm nimetlerinin zirveye taşındığı bir şehir olmuş.
Günümüzde İstanbul artık dünya turizm destinasyonlarında daha farklı özellikleri ile yer almaya başladı. Turistler sadece tarihi mekânları ziyaret etmek için değil, bir dünya kenti olan İstanbul’un toplumsal hayatına katılmaya da geliyorlar. İstanbul’a gelen ziyaretçiler kökü binlerce yıl öncesine uzanan çok zengin bir mutfak kültürüne ve aynı zamanda çağdaş lezzetlere ulaşabiliyorlar. Dünyanın saygın gastronomi dergileri ile gazetelerinin yemek eleştirmeni ve editörleri İstanbul’u ziyaret ederek, Türk mutfağının zenginliklerini asıl doğduğu yerde inceleyip sayıları milyonları bulan okurlarına aktarıyor. BBC, CNN ve TV5 gibi küresel yayın yapan televizyon kanalları, İstanbul ve yemek kültürü üzerine tanıtıcı programlar hazırlıyorlar.

BİN BİR PAZAR BİR ARADA
İster geleneksel tatlardan hoşlanın, ister yeme içmede yeni çizgiler arayan bir maceracı olun, İstanbul’da koskoca bir tam gün süren okkalı bir ‘lezzet fırtınası’ yaşayabilirsiniz. Haftanın her günü kentin dört bir köşesinde kurulan semt pazarlarını ziyaret ettiğinizde, sebze ve meyve zenginliği gözünüzü kamaştırır. Balık hallerinde Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz ile göllerde ve akarsularda avlanmış pek çok çeşit balık bir aradadır.
Vardık, İstanbul’a gelen her turistin mutlaka uğradığı Mısır Çarşısı’na. Yüzlerce yıldır her kesimden insanın bir lezzet mabedi olmuş Mısır Çarşısı’nda göreceğiniz baharat, lokum ve kuruyemişin çeşitliliği karşısında gözlerinize inanamazsınız. Alışverişinizi bitirdikten sonra çarşının çevresindeki restoran ve kafelerde inanılmaz lezzetlerin keşfine çıkabilirsiniz. Tarihi eserlerin ve pek çok müzenin bulunduğu sur içinde de Türk mutfağını tanımak için önemli fırsatlar yakalayabilirsiniz.

LEZZETİN PEŞİNDE GEZİ ROTALARI
Böyle bir program İstanbul’un Asya yakasında bulunan Üsküdar Çarşısı’nda da daha farklı olarak düzenlenebilir. Avrupa yakasındaysanız eğer, şehir hatları vapurlarından birine atlayıp taze demlenmiş çay eşliğinde gevrek bir simit, poğaça ya da açma ile yapacağınız hafif kahvaltının ardından Üsküdar’da tarihin derinliklerine batıp çıkabilirsiniz. Sonra da, çarşı içindeki esnaf lokantalarından birinde, bundan böyle herkese ballandırarak anlatacağınız bir Türk yemeği tadabilirsiniz. Siz bakmayın bunların ‘esnaf lokantası’ diye mütevazı bir ad taşıdıklarına. Onlar aslında lezzet alanında dünyanın en tanınmış restoranlarıyla rahatça yarışırlar. Burada yiyeceğiniz bir ‘kadınbudu’ köfte ile bir ‘hünkarbeğendi’nin adını ve tadını unutamazsınız.
Ama özel tatlılar için biraz zaman geçmesini bekleyin. Sonra da Kanlıca tepelerine tırmanın ve semte özgü ballı ya da pudraşekerli yoğurdu yiyin. Oradan, rahmetli Çelik Gülersoy’un İstanbullulara bıraktığı en güzel armağanlardan biri olan Çamlıca’ya geçin. Hafifçe kızıllaşan güneş, Marmara’da uyumak üzere batmaya hazırlanırken bir çay için ve karşıdaki Galata Kulesi’nin camlarında yansıyan ışıklara bakın. Aşağıda Salacak sahillerinde ince uzun bir genç kız gibi dikilen Kızkulesi ile bu bıçkın Galata Kulesi arasında asırlardır hiç azalmadan süren umutsuz aşkı düşünün.
Bir başka lezzet gezisi de gündüz Beyoğlu Balıkpazarı’nda yapılabilir. Nevizade Sokağı’nda balıkların ve mezelerin tadına baktıktan sonra Eyüp’e geçer ve orada Piyer Loti Tepesi’nden bambaşka bir İstanbul seyredebilirsiniz. Yine utların mahur besteler çaldığı bir İstanbul gündüzünde, Marmara’nın mavi sularında çok aşık gezdirmiş vapurlarından biriyle, sağlı sollu bir Boğaz turu yapıp, Anadoluhisarı’nda iner ve deniz görür cihannümalı bir lokantada daha o sabah tutulmuş bir balık yiyebilirsiniz.

Hayranlarının “bir taşını bile dünya mülkü ile değiştirmeye yanaşmadıkları” bu şehrin en ucuz ve mütevazı lokantaları ile en şık ve pahalı yerlerine gitmek sizin imkanlarınıza kalmıştır. Ama hepsinde de damak zevkinizin tatmin olacağını bilin. Bir de şunu unutmayın lütfen, bu uzun geceyi noktalarken sabaha karşı mutlaka bir işkembe çorbası içmek gerekir. Merak etmeyin, zaten hiçbir zaman uyumayan İstanbul’da işkembeciler her saat açıktır ve ayrıca ‘nöbetçi işkembeciler’ de vardır.

Bizanslılar da, Osmanlılar da binlerce yıl uzun ve zevkli geceleri hep işkembe çorbası içerek noktalamışlar. Bir bildikleri vardı herhalde değil mi?